Kerkgeschiedenis is belangrijk omdat het inzicht geeft in de ontwikkeling van het christendom en de kerk door de eeuwen heen, ons verbindt met ons geestelijke erfgoed en de lessen leert van gelovigen die uitdagingen hebben doorstaan. Het helpt bij het begrijpen van leerstellingen, de vorming van de kerk als instituut en de bredere culturele, sociale en politieke context waarin het geloof zich ontwikkelde.
Dat is het het antwoord wanneer je zoekt op Google “Waarom is kerkgeschiedenis belangrijk”. En dat is dan ook meteen de reden, naast het leren kennen van de jeugd hier, waarom wij met de jeugd deze uitstap graag wilden gaan doen.
Het is het begin van een vakantieweek. Op vrijdagmiddag, direct na schooltijd, vertrekken we om 13:00u vanaf het kerkplein naar Pretoria. Als eerste onderdeel staat het SP Engelbrechtmuseum op ons programma. Dit museum, in een oud kerkje uit 1905, is de plek waar de verzameling van prof SP Engelbrecht (1891-1977) tentoongesteld word. Prof. SP Engelbrecht heeft veel interessant voorwerpen uit de geschiedenis van de Kerk verzameld vanaf 1652 tot de in de 20e eeuw.
Als we aankomen, worden we hartelijk ontvangen door Ds. C. Johann de Bruin, die ook onze rondleiding door het museum zal verzorgen. De geschiedenisles begint met een uitleg over de herdenkingssteen, die in 1905 tijdens de bouw geplaatst is. Een aantal dingen vallen daar meteen op :
– Gebouwd voor de NED. HERV. of GEREF. GEMEENTE
– De tekst ‘Ik zal u zegenen en wees een zegen‘ is in het Nederlands op de steen gezet.
Als de rondleiding door het museum wordt gedaan, worden de banden met Europa en veelal met Nederland meteen erg duidelijk. Van bekende dominees tot onze eigen Nederlandse Statenvertaling, alles komt voorbij. Ook de invloed van de boerenoorlog en de geschiedenis van voortrekkers worden aangehaald. Aan het einde van de rondleiding mag de jeugd ook proberen te spelen op een oud traporgel. We hebben veel geschiedenis gezien en gehoord. Het SP Engelbrechtmuseum mooi heeft ons doel van het bezoek prachtig verwoord “Ons wil ons lidmate (en enige ander persone) se historiese bewussyn aanwakker en NHKA-lidmate weer trotse Hervormers laat wees!“
Na het bezoek bij het museum vertrekken we naar de kerk NHK Pretoria-Oos. We worden hier ontvangen door Ds. Rue Hopley. Zij heeft met haar gemeente voor ons zowel eet- als slaapgelegenheid verzorgt. Na eerst een stevige maaltijd (verschillende soorten lasagne) sluiten we, buiten op het gras, met de jeugd de dag af met gebed en een korte bijbelstudie. We slapen in verschillende ruimtes voor de jongens, meiden en begeleiders.
De volgende ochtend is onze dominee (ds. Henk) vroeg wakker en komt er overal steeds meer activiteit. Al met al zijn we een half uur eerder dan gepland wakker en onze dominee vindt snel een doel om als extraatje toe te voegen aan de Kerk, Kuns en Kultuurdagen. We zouden de kerk kunnen bekijken, vooral de lange ramen, die met glas-in-lood bezet zijn. Maar helaas hebben we geen sleutels van de kerk, ondanks de gigantische bos sleutels die we tijdelijk hebben gekregen. Na een kort contactmoment met de dominee van Pretoria Oos is het snel geregeld. We kunnen de kerk binnen en krijgen ook daar een complete rondleiding. De dominee (ds. Rue) legt alles uit, waarom de glas in lood er zit en wat de betekenissen of symbolieken zijn bij de verschillende vensters. Na het ontbijt, broodjes worst (echte boerewors) welke Gerrinde toch te machtig vond zo vroeg in de ochtend, zijn we vertrokken naar het voortrekkersmonument.
Wanneer we aan een monument denken, denken we als snel aan een standbeeld. Of in ieder geval iets in die grootte. En dan belanden we aan bij het voortrekkermonument. Dat is toch echt wat anders qua grootte. Met verschillende zalen binnen in het monument, is zowel het gebouw als de geschiedenis zwaar indrukwekkend. De gedachtenis aan hoe duizenden mensen (voortrekkers) vanuit het zuiden het binnenland in trokken, doet ons niet meteen denken aan alles wat er is gebeurd. Maar er is een enorme muur met granieten blokken aan de binnenkant van het monument waarin de hele verhaallijn is uitgebeeld. Hierin zijn de diverse gebeurtenissen uitgebeeld en geeft het een indruk van hoe het was in die tijd. Ook daar zie je duidelijk hoe de bijbel wordt doorgegeven aan de voortrekkers. Het is muisstil in de groep als de gids de hele muur langs loopt en paneel voor paneel de uitleg geeft. Iedereen is onder de indruk.
Na de rondleiding door het monument en veel traplopen gaan we nog even rondom het monument. We krijgen hier een oefening voor zweepslag. In de tijd van de voortrekkers reden mensen met ossenwagens. Voor de ossenwagens waren 12 – 24 ossen aangespannen en om deze onder controle te houden gebruikten ze een zweep. Het klappen van de zweep hield de ossen onder controle. Na de demonstratie halen we nog snel een hapje eten en beginnen we aan de terugreis naar Polokwane. We arriveren na een soepele terugreis rond 18:00u bij de kerk, waar de ouders ons al staan op te wachten.
We kijken terug op twee leerzame, maar vooral ook verbindende dagen. De jeugd kent ons ietsjes beter en wij de jeugd. Vandaag bijna een week later, zijn we nog steeds zo onder de indruk van de geschiedenislessen die we hebben gekregen. Veel bloedvergieten en toch bleven de mensen God trouw. Ze bleven geloven en dat is beloond geworden. Bij de slag om bloedrivier werden de voortrekkers, een groep van 464 mensen met 200 knechten, aangevallen door 10.000 man. Er is geen enkele persoon aan de voortrekkerskant overleden.